الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

19

تفسير مجمع البيان (فارسى)

در تأويل اين حديث وجوهى بيان نموده‌اند از اين قرار : اول - برخى كلمه « حرف ها » را به معناى ظاهريش گرفتند و آن را به اختلاف كلماتى كه همه آنها داراى يك معنا هستند و يا به اختلاف قرائت‌ها حمل كرده‌اند . اختلاف كلمات چون : « تَعال و هُلمّ وَ أقبلْ » كه همه يك معنا دارند ( بيا ) و در صدر اسلام ميتوانستند هر كدام را خواستند بخوانند ولى پس از آن ، اجماع كردند كه فقط يك كلمه خوانده شود و اجماع آنان حجت شد كه غير آن صورت مورد اجماع ممنوع گردد . اختلاف قرائت‌ها اختلاف قرائت‌ها بر هفت صورت تصور مىشود 1 - اختلاف در اعراب كلمات - كه تفاوتى در صورت نوشتن و معناى آنها پديد نميآورد مانند كلمهء « فيضاعفه » كه ( فاء ) را برفع يا نصب خوانده‌اند ولى در هر حال صورت و معنا تفاوت نميكند . 2 - اختلاف در اعراب كه باعث تغيير معنا ميگردد نه صورت مانند « إِذْ تَلَقَّوْنَهُ » با تشديد و « اذ تلقونه » « 1 » 3 - اختلاف در حروف كلمات كه معنا را تغيير ميدهد ولى صورت هم چنان محفوظ است مانند « كَيْفَ نُنْشِزُها - يا - كيف ننشرها » « 2 » 4 - اختلاف حروف كه باعث تغيير صورت است نه معنى مانند آيه كريمه « إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً » يا « إلا زقية واحده » ( نبود جز يك صيحه ) « 3 » كه صيحه و زقيه هر دو بيك معنا مىباشد .

--> ( 1 ) آيه اينست : « إِذْ تَلَقَّوْنَهُ ( يا تلقونه ) بِأَلْسِنَتِكُمْ وَ تَقُولُونَ بِأَفْواهِكُمْ ما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ » ( آيه 15 از سوره نور ) ( 2 ) آيه چنين است « وَ انْظُرْ إِلَى الْعِظامِ كَيْفَ نُنْشِزُها ( يا ننشرها ) ثُمَّ نَكْسُوها لَحْماً » . ( آيه 259 سوره بقره ) ( 3 ) آيه 29 از سوره يس